Bir kayyım neden değiştirilir?

DİYARBAKIR- Diyarbakır Valisi ve Büyükşehir Belediyesi kayyımı Münir Karaloğlu misyondan alındı. Halbuki, çalışmalarını Kürtçe “Keremke” (Buyurun) diye sunan Karaloğlu’nun kültürel alanda yürüttüğü faaliyetleri “Kayyımın kültür politikası” başlıklı bir yazı ile değerlendirmeye hazırlanıyordum. ‘Türkiye’de gündem süratli değişiyor’ klişesine sığınıp kelam konusu yazıyı unutabilirim. Karaloğu’nun misyondan alınmasından çabucak sonra eski MHP’li milletvekili Ahmet Çakar’ın oyuncu Melis Sezen’in kıyafeti üzerine başlattığı polemik, Türkiye’nin gündemine göğüs olgusunu oturttu. Göğüs problemi siyasal, toplumsal ve kültürel olarak çözülmemişken CHP İstanbul Vilayet Lideri Canan Kaftancıoğlu’na mahpus cezası çıktı. Akabinde CHP Genel Lideri Kemal Kılıçdaroğlu, SADAT önünde “eylem” yaptı.
Çakar’ın “meme” çıkışı, Kaftancıoğlu’na mahpus cezası, Kılıçdaroğlu’nun SADAT önündeki hareketi, kuşkusuz Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Kayyımı’nın değişmesi kadar değerlidir ve temelinde birbirinden bağımsız gelişmeler de değildir. Diyarbakır’da gerçekleşen rastgele bir durum, İstanbul’u da bir formda etkiliyor. Mesela HDP Diyarbakır Vilayet Eş Liderleri ‘gizli tanık’ beyanları üzerine sabah operasyonuyla meskenlerinden gözaltına alınıp tutuklandığında küçük çaplı bir kıyamet kopsaydı, CHP İstanbul Vilayet Başkanı’na 7 yıl evvel attığı bir tweet nedeniyle bu kadar kolay mahpus cezası verilemezdi tahminen, kim bilir.

KAYYIM PROFİLİ

Evet, gündem süratle değişiyor fakat birtakım şeyler, örneğin Diyarbakır’daki belediyelere kayyım atama zihniyeti asla değişmiyor. Bu değişmeyen zihniyet, değişik yol ve metotlarla kendini bir biçimde gösteriyor.
Öte yandan Diyarbakır’a vali olarak atanan Mersin Valisi Ali İhsan Su, Karaloğlu’ndan farklı bir yol izlemeyecektir. Zira seçilmiş belediye liderlerinin yerine kayyım olarak atanan hiçbir vali, hiçbir kaymakam, “Yahu ne oluyor? Halkın iradesine ipotek koyan uygulamada hissem olmamalı” demedi. “Diyemedi” diyemiyorum, zira kayyım atananlar, iktidarın dümen suyundandılar ve kayyım atanmaya hiç itiraz etmediler. Hicap duymadan, yüzde 70’e yakın oyla belediye lideri seçilmiş üzere cakayla oturdular koltuğa.
Son lokal seçimlerde HDP Diyarbakır Milletvekili Selçuk Mızraklı ile kayyım Cumali Atilla, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi için yarışmıştı. AK Parti’den aday olan Atilla hezimete uğramış, daha sonra sırra kadem basmıştı. Kayyım olduğu devirde isminin karıştığı birçok yolsuzluk ve kendine özel yaptırdığı banyo nedeniyle uzun mühlet Diyarbakırlıların gündeminde oldu. Lakin devleti yönetenler, Cumali Atilla diye biri yokmuş, kadayıfa dünyanın parasını yatırmamış üzere davranmayı tercih ettiler.
Mızraklı, yüzde 62.93 ile Büyükşehir Belediyesi Lideri seçildi. Diyarbakır Valisi Hasan Basri Güzeloğlu, seçimlerin sonraki günü Mızraklı’nın vazifeden alınması için müracaatta bulundu. Güzeloğlu’nun talebi karşılık buldu ve Mızraklı misyonda lakin 3 ay kalabildi. Güzeloğlu, Büyükşehir Belediyesi’ne kayyım olarak atandı. Misyondan alınınca o da sırra kadem bastı. Sayıştay raporuna yansıyan yolsuzluk ve 500 milyon lira fiyatındaki kuyumcu vurgunu ile ilgili kendisi hakkında rastgele bir soruşturma açılmadı.
İşte eski Antalya Valisi Münir Karaloğlu, merkeze alınan bu cevval valinin yerine atandı.

KAYYIM NEDENSİZ GİTMEZ

Bir vali-kayyım neden misyondan alınır? İktidarın güzeline gitmeyen ne yapmış olabilir? Doğrusu bunu Diyarbakırlılar bilmiyor. Zira Belediye Meclisi de feshedildiği için kol kırılıyor yen içinde kalıyor. Kayyımlar hakkında birçok söylenti süratle yayılarak büyüyor ve fakat sonuçta ekseriyetle söylenti olarak kalıyor.
Karaloğlu’nun kayyım olarak yönettiği belediye, dışarıdan atanan daire liderleri, şantaj skandalı, kuruyan palmiyeler, reklam masraflarına yüksek bütçe ayrılması savları ile daire liderleri ortasındaki kavgalarla gündemden düşmedi.
Karaloğlu, geçtiğimiz aylarda Erbil Valisi’nin Diyarbakır ziyaretinde, kendisine takdim ettiği “Kürdistan” albümünü kabul etmesi üzerine ırkçıların amacı haline gelmişti.
Karaloğlu’nun merkeze alınmasında, bu gelişmelerin rolü olduğu tez ediliyor. Bu argümanlar nedeniyle merkeze alınmış olabilir elbette. Fakat değişik bir münasebetle de olabilir, bilemeyiz. Zira kayyım atarken halka sormayan iktidar, kayyımı misyondan alırken de bir bilgi verme muhtaçlığı duymadı, duymuyor. Biz yeniden de soralım: Bir kayyım neden vazifeden alınır? Bu soruya verilecek karşılık, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’nin nasıl yönetildiğine de ışık tutacağından kıymetlidir.
Şayet iktidarın siyasetlerinde bir değişiklik yoksa, gelen kayyım giden kayyımı aratacak mı diye sormaya ise hiç hacet yok. Şimdiye kadarki kayyım tecrübeleri de bunu gösterdi aslında. Karaloğlu, evvelki kayyımlardan farklı hiçbir şey yapmadı. Ali İhsan Su da Karaloğlu’ndan farklı bir şey yapmayacak.

KARALOĞLU’NUN AKABİNDE

Arama motoruna Münir Karaloğlu yazınca oldukça icraatı ifşa oluyor elbette. En enteresan olanı Çin ziyareti sırasında çektirdiği fotoğraf olmalıydı ki uzun müddet bu fotoğrafıyla Diyarbakırlıların gündeminde kalmıştı. Çinlilerin klâsik elbiseleriyle fotoğraf çektiren Karaloğlu, bu fotoğrafı tweetlerken bütün Çin’i selamladığını ve hepsini Antalya’ya davet ettiğini belirtmişti.
Bu ‘sevimli’ fotoğraf-hatıra, Karaloğlu’nun Diyarbakır’daki vazifesine başlamasından kısa müddet sonra, koyu gerçeklikle yer değiştirdi. Ta HDP’li belediyeler periyodunda projesi yapılan kolay bir hemzemin geçidin açılışı için bile konuşma kürsüsü hazırlatıp konuşan Karaloğlu, polis ordusuyla Diyarbakır’da fırdöndü. Kaçak yapılara müdahale edilmesini talep eden TMMOB Diyarbakır Şubesi’ne “kentin sahibi benim” ayarı verecek kadar Diyarbakır’ı sahiplendi.
Kentsel dönüşüme tabi tuttuğu Fiskaya’da, Bağlar’da, Ben u Sen’de binlerce Diyarbakırlıyı mağdur etti. Konuşma kürsüleri kurdurup “vatandaşımızla anlaştık” dese de bir mutabakatın sağlanamadığını bu semtlerde bir çeşit atan herkes görecektir.
Bürokratları diğer vilayetlerden getirtme konusunda öteki kayyımlardan geri kalmadı. Bu “ithal” bürokratlara ve aldıkları çift maaşlara Diyarbakırlıların yaptığı itiraza kulaklarını tıkadı. İthal bürokratların, daha evvel ismi yolsuzluğa karışmış daire liderlerinin birbirleriyle hengameleri, birbirlerine şantaj yapmaları da Karaloğlu devrinde ayyuka çıktı.
Ortalarında TÜM BEL SEN Diyarbakır Şubesi Eş Liderlerinin da bulunduğu yüze yakın belediye çalışanı Karaloğlu devrinde işinden edildi. Belediye çalışanlarına yönelik baskı ve mobbing Diyarbakır gündeminden hiç düşmedi.
Birçok kaldırımın sökülüp yine yapıldığını, yollara asfalt döküldüğünü ise belirtmeye hiç gerek yok sanırım. Zira en başta Diyarbakırlılar, kente hizmet ettiğini göstermek için kayyımların birinci olarak yollara asfalt döktüğünü çok güzel biliyor artık. Bu asfaltta kısa müddet sonra derin çukurların oluşacağını da…

KAYYIMIN KÜRTÇE VE KÜRT KÜLTÜRÜNE YAKLAŞIMI

Karaloğlu vazifeden alınmadan evvel yazmak istediğim yazı, üstte anlatılan icraatlar ile ilgili değildi, onun kültür siyasetini ele almayı amaçlıyordu. Zira yollar bozulur ve kamu ismine hizmet vermekle mükellef kurumlar, bu yolları yapar. Bu bir lütuf da değildir üstelik. Bu, onların öncelikli vazifesidir.
Kültürün korunması, yaşatılması, ilerletilmesi de bu kurumların işleri ortasında yer alır. Her yıl bir bütçe ayrılır bu işler için. Ancak sorun de tam burada başlıyor. Kayyımların kültür işleri de bir türlü bitmeyen yol asfaltlama çalışmasına benziyor. Kayyımların kültür işleri dikiş tutmuyor ve halktan umduğu dayanağı bir türlü bulamıyor.

KAYYIMIN KÜRTÇE SEVGİSİ

Sezar’ın hakkı Sezar’a. Karaloğlu, Kürtçe ve Kürt kültürü üzerine işler yapan tek kayyım oldu. Lakin bakın nasıl işler yaptı. Yakın vakitte Diyarbakır’da faaliyet yürüten birkaç kültür kurumu, sivil toplum örgütlerinin de takviyesi ile “FeqîFest” başlıklı bir şenlik tasarlıyordu. Feqiyê Teyran’ın isminden yola çıkan şenliğin, kentin birçok semtinde ve Hevsel Bahçeleri’nde düzenlenmesi planlanıyordu. Şenlik için hazırlık görüşmeleri yapılırken kayyım Karaloğlu idaresindeki Büyükşehir Belediyesi, “Feqiyê Teyran Kültür ve Sanat Sezonu”nu başlattı.
İlhan Başgöz’ün aktardığına nazaran devrin Ankara Valisi Avni Doğan, üniversiteli gençlere, “Eğer Türkiye komünist olacaksa onu da biz yaparız size bırakmayız” demiş ya, Karaloğlu da Kürt edebiyatıyla, kültürüyle ilgili bir şey yapılacaksa onu da biz yaparız iletisi veriyor olmalıydı.

DENGBÊJLER İKİYE AYRILDI

HDP’li belediye liderleri çocukların Kürtçe, Türkçe, İngilizce eğitim gördüğü kreşler açmıştı. Birinci kayyım devrinde bu kreşler işlevsizleştirdi. Kürtçe eğitim kaldırıldı. Karaloğlu, belediye bünyesinde Kürtçe lisan kursları açtı lakin bu kreşlerin temel fonksiyonu için hiçbir teşebbüste bulunmadı.
Karaloğlu, “Dengbêj Divanları” konserlerinin içerik ve görsel tasarım ihalesini “dostum” dediği İsak Baydaroğlu’nun sahibi olduğu İstanbul merkezli RNA İrtibat Danışmanlık ve Reklam şirketine verdi. Karaloğlu’nun vazifede kaldığı süreçte kelam konusu şirkete verdiği ihalelerin toplam bedeli en az 1 milyon 251 bin TL’yi buldu.
HDP’li belediye liderlerinin kurduğu “Dengbêj Evi” açık kaldı. Lakin Diyarbakır’da dengbêjler, “Kayyımın dengbêjleri” ve “Yurtsever dengbêjler” olarak ikiye ayrıldı. Yani Karaloğlu, bir çeşit “böl-yönet” siyasetini hayata geçirdi.

KARPUZUN İÇİNDEKİ ŞİRİN ÇOCUK

Karaloğlu’nun altında imza attığı kültür sanat alanındaki efsane işlerin başında ise, Diyarbakır Havalimanı mevkiinde bulunan Yonca Kavşağı’na diktiği “heykeller” oldu. Karpuz içinde yer alan çocuk ve kadayıf tepsisi taşıyan kişi heykelleri, kent sakinlerinin reaksiyonu üzerine kaldırıldı, değiştirildi. En az Karaloğlu’nun Çin’de çektirdiği fotoğraf kadar şirin çocuk heykeli, karpuzun içinden çıkarıldı.

CADDELERİN İSMİNİ DEĞİŞTİRDİ

Yeniden hatırlanacaktır, evvelki kayyımlar birçok parkın, caddenin ismini büyük bir hevesle değiştirmişti. Karaloğlu onlardan geri kalmadı. Kayapınar ilçesinde bulunan Sipan Caddesi’nin ismini AK Partili eski bakan ve milletvekilli Abdulkadir Aksu’nun ismiyle değiştirdi. Diyarbakır’a katkıları tartışılır olsa da Aksu, Diyarbakırlı bir şahsiyet. Ve bu değişiklik bir şeklide anlamlandırılabilir.
Lakin kayyım, Şengal Caddesi’nin ismini, Molla Gorani olarak değiştirdi. Molla Gorani, Osmanlı devletinin 4. Şeyhülislamı ve Fatih Sultan Mehmet’in hocası olarak biliniyor. Bu isim Diyarbakır kültürüne ne üzere katkılar sağlayacak? Kayyım ve oluşturduğu meclis üyeleri dışında kimse bilmiyordur.

LİSAN YÜRÜYÜŞÜNÜ ENGELLEDİ

Celadet Alî Bedirxan ve arkadaşları Hawar mecmuasını 15 Mayıs 1932 yılında çıkarmaya başladı. Bu nedenle 15 Mayıs, 2006 yılından bu yana Kürt Lisan Bayramı olarak kutlanıyor.
Bu yıl da Kürt Lisan Platformu ile Kürt Lisan ve Kültür Ağı öncülüğünde Türkiye’de çeşitli etkinlikler yapıldı. Diyarbakır’da da 15 Mayıs günü Bayramoğlu semtinden Koşuyolu Parkı’na bir yürüyüş gerçekleştirilmek istendi. Lakin kayyım idaresindeki polis, Kürtçenin korunması, yasal ve eğitim lisanı olması için yapılan kısa yürüyüşe müsaade vermedi. Bu da kayyım Karaloğlu’nun giderayak Kürtçeye ve Kürtçeyi savunanlara yönelik son engellemesi olarak kayıtlara oldu.

DİN KÜLTÜRÜ ÖNEMLİ!

Karaloğlu’nun belediyeye getirdiği isimlerden birçoğunun İlim Yayma Cemiyeti (İYC) ile ilişkili isimlerden oluşması da dikkati çekti. Karaloğlu, DBB Gençlik ve Spor Daire Başkanlığına, daha evvel Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nde birlikte çalıştığı İYC Kocaeli Şubesi’nin idaresinde yer alan Mehmet Kesen’i getirdi. Kültür ve Toplumsal Daire Başkanlığına getirilen Ali Çelik de İYC Üsküdar Şube Başkanlığı yapmış bir isimdi.
Kayyım Karaloğlu, Diyarbakır Müftülüğü’nün talebiyle Ergani ve Bismil ilçelerinde yaklaşık maliyeti 22 milyon 710 bin TL olan iki yatılı kız kuran kursu inşa edilmesi için ihale yaptı. Ayrıyeten İtfaiye Daire Başkanlığı’na ayrılan bütçeden 4 milyon TL’nin, Bismil, Ergani ve Silvan ilçelerinde Yatılı Kız Kur’an Kursu Üretim Projesi’ne aktarılmasına yönelik karar aldı.
Bu alandaki çalışmalar uzar sarfiyat ve aslında yeni de değildir. Türkiye’de iktidar koltuğuna oturan her parti, Kürtlerin taleplerini din ile bloke etmeye çalıştı. Karaloğlu da bunun için elindeki imkanların hepsini kullandı.

ELDE ANKARA HARİTASIYLA

“Elde Ankara haritasıyla Diyarbakır’da adres bulunmaz” diyor Diyarbakırlı şair Hicri İzgören. Kayyımlar, Ankara’da ellerine tutturulmuş haritayla adres bulmaya çalışıyorlar. Buldukları adresler daima yanlış çıkıyor.
Zira artlarında bir ordu, ellerinde Ankara’dan bir haritayla dolaştıkları sokakların ruhunu bilmiyorlar. İnsanlara temas edemiyorlar. Halk, belediye lideri seçerken iktidara taleplerini de iletmiş oluyor fakat kayyımların o talepler hakkında baş yormaya ne hevesleri ne de mecalleri oluyor.
Bu yüzden ne yapsalar sevilmiyorlar ve girdikleri her sokak çıkmaz oluyor. İddia edilebileceği üzere, bu sevilmeme hali kayyımlarla hudutlu kalmıyor, kayyım siyasetinde ısrar eden iktidara da sirayet ediyor.

Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.